Smokowo, Wilhelm Wien, jedyny jak do tej pory laureat nagrody Nobla związany z terenem powiatu, spędzając kilkanaście lat swego życia na dworze w Drachenstein (obecnie Smokowo).
Wilhelm (Carl Werner Otto Fritz Franz) Wien urodził się 13.01.1864r. w Gaffken (obecnie Parusnoje w obwodzie kaliningradzkim - rejon Zielonogradsk, do 1945r. Cranz), ok. 5 km na północ od miejscowości Fishhausen (Primorsk). W 1866r. jego ojciec Carl Wien kupił majątek Drachenstein (Smokowo) koło Rastenburga. Rodzina zamieszkała w klasycystycznym dworku z 1806r., który nie zachował się do dzisiejszego dnia (zniszczony przez żołnierzy Armii Czerwonej w styczniu 1945r.). Młody Wilhelm spędził w Smokowie dzieciństwo i młodość. W 1875r. rozpoczął naukę w Konigliche Herzog Albrecht Gymnasium (Królewskie Gimnazjum im. Księcia Albrechta) mieszczącym się nieopodal kościoła św. Jerzego. Szkolne lata w Gimnazjum Wilhelm Wien wspomina niemile. Nauka była dla niego udręką i wręcz nudą. Wolał przebywać na terenie rodzinnej posiadłości i jeździć konno. Po latach wspominał urokliwe pejzaże, które zapamiętał z tych przejażdżek. Zamiłowanie do nauk ścisłych, głównie do fizyki, przyszło o wiele później, bo dopiero w okresie studiów. W 1879r. zdał egzamin dojrzałości, a od 1882r. studiuje matematykę i nauki przyrodnicze na uniwersytecie w Berlinie i Getyndze. Po ukończeniu studiów rozpoczyna działalność naukową, początkowo w laboratorium Hermanna von Helmholtza. W 1890r. jego ojciec sprzedał majątek w Smokowie i przeniósł się z rodziną do Berlina. Zaś Wilhelm jako zdolny fizyk robi karierę naukową, otrzymując w 1886r. doktorat za swoje prace z dyfrakcją światła. W 1889r. wyznaczył stosunek ładunku do masy cząstki promieniowania kanalikowego, w 1893r. ogłosił prawo przesunięcia (tzw. prawo przesunięć Wiena), a rok później definicję ciała doskonale czarnego. Podał wzór na rozkład energii emitowanej przez ciało doskonale czarne - jest to prawo promieniowania Wiena. Badania prowadził w Wiedniu. W 1911r. otrzymał nagrodę Nobla z dziedziny fizyki „za ustalenie związku między temperaturą ciała doskonale czarnego, a położeniem maksimum natężenia w widmie jego promieniowania”. W 1898r. ożenił się z Luisą Mehler, z którą miał czworo dzieci. W 1899r. został mianowany profesorem fizyki na uniwersytecie Giessen (wcześniej w Akwizgranie), a w latach 1900-20 uniwersytetu w Wurzburgu. W 1920r. przyjął propozycję uczelni w Monachium, gdzie spędził resztę swojego życia i został rektorem uniwersytetu. Był długoletnim współpracownikiem Maxa Plancka oraz członkiem akademii nauk w Berlinie, Getyndze, Wiedniu, Sztokholmie i Waszyngtonie, a także honorowym członkiem towarzystwa fizyki we Frankfurcie nad Menem. Zmarł 30 sierpnia 1928 r. w Monachium. Jego autobiografia została opublikowana po śmierci („Z życia i pracy fizyka”, Lipsk 1930).
Information
Author
fot. z archiwum Bildarchiv der Kreisgemeinschaft Rastenburg
Powered by Open Source
Starostwo Powiatowe w Kętrzynie - 2021
Zgodnie ze znowelizowaną ustawą „Prawo telekomunikacyjne” (Dziennik Ustaw z 21.12.2012, poz. 1445), która weszła w życie z dniem 22 marca 2013 roku informujemy, że strona archiwumpowiatowe.pl wykorzystuje ciasteczka. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym.